Thomas Vanderveken
Nieuwbouw deSingel Antwerpen
Sessies
Tijdens de Dag van de Schoolmuziek kan je deelnemen aan 3 sessies naar keuze
Hieronder ziet u de korte inhoud van de sessies en een bio van de docenten.
Capoeira: een dans of een gevecht?
Tom Collier
Voor deze sessie reizen we samen naar Bahia aan de Westkust van Brazilië. Daar gaan we op zoek naar de oorsprong van capoeira. Door het bespelen van instrumenten zoals de berimbau, pandeiro en agogo voelen en ontdekken we het ritme van capoeira.
We leren enkele basisbewegingen en zingen samen een ladinha. We bekijken de capoeira door een spiegel en vragen ons af of capoeira een dans of een gevecht is.
Deze sessie staat open voor alle geïnteresseerden.
Tom Collier
studeerde klarinet aan het LemmensinstituutLeuven. Momenteel geeft hij muzikale opvoeding in het VTI in Brugge en notenleer in het JMA in Varsenare. Daarnaast
is hij dirigent van de Young Silver Band en voorzitter van Musipace, een vereniging die concerten
organiseert ten voordele van sociale projecten.
www.musipace.be
Een gevoelige snaar?
Kris De Smet
Muziek leren, hoe doe je dat? Tegenwoordig is er veel te doen rond het zogenaamde informele leren. Het blijkt dat jongeren veel krachtiger muziek leren als ze dat op eigen initiatief mogen doen. In een studie van Lucy Green (2002) over het leren van popmuzikanten blijkt dat het informele leren van muziek de actuele uitdaging is van het muziekonderwijs. In deze sessie bekijken we hoe we de positieve inzichten over het informele leren kunnen integreren in ons formele onderwijssysteem. Uiteraard is stilzitten geen optie: wat dacht je van een stukje ongecultiveerde tapdans of Zuid-Afrikaanse gumboots?
Kris De Smet is een voorbeeld van een muzikant die de knepen van het vak niet op de schoolbanken leerde. Kris kijkt in de spiegel en neemt je mee doorheen zijn levenslange leerproces als muzikant. Hij illustreert dit met prachtig beeld- en geluidsmateriaal uit de rijke geschiedenis van De Nieuwe Snaar. De centrale vraag in deze sessie is dan ook: wat kan het traject van Kris De Smet ons leren over het muziekonderwijs?
Deze sessie staat open voor alle geïnteresseerden.
Kris De Smet groeide op in een muzikale familie.
Vanaf zijn vijftiende maakte hij deel uit van het skifflegroepje 'De Snaar',
ondertussen getransformeerd naar 'De Nieuwe Snaar'. Hij maakte daarnaast ook twee
jeugdtheatervoorstellingen en werkte mee aan 'Cadans', een muziekreeks voor het secundair onderwijs.
Kris is een muzikale autodidact op
saxofoon en slagwerk, maar met een onafgewerkte opleiding op hobo en Engelse hoorn.
www.denieuwesnaar.be
Een spiegel van bewegingen
Johan Luyckx
'En mannekes, we kunnen die match pas winnen als er goeie spelverdeling is, en vooral: bewegen, bewegen, bewegen...' Deze voetbalcoach is perfect begrijpelijk, maar die aansporing reikt verder dan de grasmat.
Hiermee gaan we aan de slag. Enkele ogenblikken bewegingscultuur inbouwen is zowel voor lichaam als geest een zeer stimulerend gegeven. Hoe meer dit op speelse manier kan gebeuren, hoe prettiger. Wat dit voor muzikanten kan betekenen? Simpel: een muziekstuk bestaat ook wel uit 'bewegingen'. Een eerste spiegel.
Wat het lichaam ervaart, kan het vertalen in verschillende kunstuitvoeringen. De troef om muziek te beleven in alle vezels van het lijf, met alle zintuigen. In deze sessie experimenteren we met de mogelijkheden van het 'bewust bewegen' om te benutten bij het musiceren. Het ontwikkelen van 'coördinatie' vergroot het plezier en het beleven van muziek maken. De andere kant van de spiegel.
Deze sessie staat open voor alle geïnteresseerden.
Johan Luyckx balanceert tussen gesproken theater en mimodrama. Hij studeerde aan het Lemmensinstituut in Leuven en volgde mimestages bij Marcel Marceau. Hij is acteur bij Flanders Recorder Quartet en bij Daraluz en maakte o.a. de solovoorstelling 'De Vertraging' samen met auteur Margot Vanderstraeten. Hij geeft theaterspel en -geheimen graag door aan iedereen met een theatermicrobe.
Jongleren in een notendop
Inge Feyen
Wat is jongleren?In de Van Dale vinden we bij jongleren: ballen, borden e.d. opgooien en weer opvangen. Maar jong-leren kan ook staan voor iets op jonge leeftijd leren. Meer nog Jongleren is de titel van een methode van Silvère van Lieshout om kinderen/volwassenen te leren van blad zingen. In deze context bedoelen we twee zaken: op jonge leeftijd met noten leren goochelen.
Tijdens deze sessie bespreken we de inhoud en opbouw van de boeken. We lichten ook een tipje van de sluier op hoe ermee gewerkt wordt in de Kinderkoor Academie België en Nederland.
Kijk mee in de spiegel naar jezelf en je eigen praktijk. Hoe ver staat u als zelfstandige muzikant in het zingen van blad? Hoe kunt u deze methode integreren in uw lessen?
Deze sessie staat open voor alle geïnteresseerden.
Inge Feyen studeerde orgel en directie aan het Lemmensinstituut
in Leuven. Nadien behaalde ze als eerste - en momenteel ook als enige - in België het 'Meesterdiploma
Kinderkoordirectie' aan de Kinderkoor Academie Nederland. Inge is mede-oprichter, locatiemanager,
dirigent en lesgever van de Kinderkoor Academie België, die in september 2008 in Hasselt van start ging.
Ze werkt actief mee aan Kinderkoordagen te Wetteren en Neerpelt en aan activiteiten georganiseerd door
Koor&Stem.
http://www.kinderkooracademie.be
Jazz en improviseren
Suzan Overmeer, Nederland
Jazz en improviseren... hoe beginnen we eraan? Aan de hand van praktische werkvormen zien we hoe kinderen op een speelse manier kennis kunnen maken met jazzmuziek. Het accent ligt op zelf doen en improvisatie. Kinderen moeten zich veilig voelen in de groep voordat ze kunnen improviseren. In deze sessie ervaren we hoe we met kleine opdrachten een veilige en vertrouwde sfeer creëren waarin kinderen hun eigen creativiteit durven te uiten.
Het thema 'in de spiegel' wordt gebruikt om de eerste stappen naar improvisatie te zetten. Daarnaast krijgen we tips en adviezen om met kleuters en met kinderen van twaalf jaar te improviseren en de betrokkenheid hoog te houden. Het wordt hoe dan ook een swingende workshop!
Deze sessie richt zich naar leerkrachten van het basisonderwijs.
Suzan Overmeer ontwikkelt educatieve jazzprojecten voor kinderen. Ze is auteur van het boek
Jazz in de klas en redactielid van het tijdschrift de Pyramide. Ze heeft vele jaren gewerkt
als muziekconsulent en docent voor het Koorenhuis in Den Haag.
www.jazz4kids.nl
Kinderen worden als componisten geboren, een inkijk
Tijl Bossuyt
In het project "Kinderen worden als componisten geboren" componeren kinderen aan de hand van muzikale parameters. We geloven dan ook echt wat de titel aangeeft: kinderen worden als componisten geboren. Of we nu vertrekken van hedendaagse muziek of vroege Barok, elke keer weer kijken we met stijgende verbazing hoe het project werkt wanneer de composities worden uitgevoerd.
In deze workshop kijken we samen met u in de spiegel van het project. Aan de hand van een videoreportage ontleden en bekijken we de methodiek die er achter schuilt. Het project loopt ondertussen al drie jaar. De ervaringen met dit project worden verteld en toegelicht met veel tips om zelf aan de slag te gaan.
Deze sessie staat open voor alle geïnteresseerden.
Tijl Bossuyt is een projectontwikkelaar voor kunsteducatie.
Hij is zakelijk en artistiek leider van De Veerman vzw, die samen met Amuz het project
"Kinderen worden als componisten geboren" realiseert. Daarnaast is Tijl gastdocent aan tal van
hogescholen (o.a. conservatorium Antwerpen, HoGent Kask...).
www.veerman.be
Kijk naar je stem!
Patries Wichers
In deze workshop ontmoeten beeld en muziek elkaar. Vertrekkende vanuit het individuele wordt gewerkt naar een collectief resultaat. De deelnemers maken individueel een klein sculptuurtje met plasticine, waarbij oefeningen met stem-improvisatie aan bod komen. Het resultaat wordt al zingend en filmend samengebracht in een collectief werk op een spiegel. Filmbeelden en soundtrack worden zo in één beweging gemaakt en dit alles onder begeleiding van Patries Wichers. Het kunstwerk krijgt een extra dimensie door de spiegelende ondergrond. Deze activiteit wordt zowel door kleuters als volwassen gesmaakt.
Patries Wichers is een beeldend kunstenaar die ook met twee voeten in de muziekwereld staat met haar stem. In de kunsteducatie werkte ze jarenlang in alle musea in Antwerpen in kinderateliers en sinds 10 jaar is ze werkzaam bij MUS-E, een Europese organisatie die kunstenaars in basisscholen brengt om te werken rond projecten met kinderen.
www.mus-e.be
Musiceren en Relaxeren
Kris Flameng
Aan het domein muziek werden door de eeuwen heen helende en heilzame eigenschappen toegeschreven. Inderdaad, muziek kan mensen 'raken', ontroeren en tot expressie brengen. Expressie; zeg maar het naar buiten brengen van innerlijke emoties. Zoals je voor de spiegel staat kan je, als je dat echt wil, binnen in je hart kijken. Je ziet je net zoals je je voelt.
Muziek en beweging hebben samen alles in zich om kinderen die het (even) moeilijk hebben, positieve input te bieden. Het samenspel van muziek, beweging en relaxatie wordt aangeboden in de vorm van zeer concrete oefeningen en werkvormen, bedoeld voor mensen die vanuit verschillende opleidingen met verschillende kinderen werken.
Er is geen muzikale voorkennis vereist om deze workshop te volgen.
Kris Flameng is muziekpedagoog en -therapeut, nascholingsdocent voor leerkrachten en medewerker bij de voortgezette lerarenopleiding aan twee Vlaamse hogescholen. Hij is auteur van een handvol muzische werken voor de basisschool en ontwikkelde een tiental cd's ten dienste van het onderwijs. Vanuit Peperbus vzw geeft hij cursussen en begeleidt hij muzische projecten.
www.peperbusvzw.be
Kinderklanken
Karen Haspeslagh
Kijk eens in de spiegel, waar ben jij? Het eerste zinnetje van één van de vele speelliedjes voor kinderen vanaf 1 jaar. 'Vanaf 1 jaar? Maar dan zingen kinderen toch nog niet ?', horen we je denken. Als we als muziekpedagoog in de spiegel kijken, moeten we hier in Vlaanderen toegeven dat wij tot nu toe, jammer genoeg, vooral de muziekopvoeding vanaf de schoolleeftijd ontgonnen hebben en dat de voorschoolse muziekeducatie wat in de kou bleef staan.
Experimenteren met klanken en materialen, zingen van liedjes, bewegen op muziek enz. stimuleren de totale ontwikkeling van kinderen en daarmee beginnen we uiteraard liefst zo vroeg mogelijk. In deze sessie gaan we aan de slag met mogelijke activiteiten en repertoire voor verschillende leeftijdsgroepen van 0 tot 3 jaar.
Karen Haspeslagh studeerde muziekpedagogie aan het Lemmensinstituut. Ze is leerkracht Algemene Muziekcultuur aan het Stedelijk Conservatorium te Leuven en geeft regelmatig workshops Werelddans en Kinderdans. Sinds september 2009 geeft ze de cursus 'Kinderklanken' (muziek met baby's en peuters) i.s.m. de Notenboom vzw in Klankendaal (Mechelen).
www.denotenboom.net
Spelen met muziek
Paul Dinneweth
Warming up, awareness, gebruik van eigen lichaam als klankbron (stem, body-percussion,..), spelen met muzikale parameters, reageren op elkaar (met een echte spiegeloefening!), ruimte creëren voor improvisatie,... Een greep uit enkele aspecten die in deze workshop aan bod kunnen komen. Vanuit een laagdrempelige start werken we in cirkelopstelling (je wordt regelmatig geconfronteerd met een speigelbeeld!) of in de ruimte om muziek te beleven. Specifieke voorkennis is niet vereist; alleen de bereidheid om 'erin te vliegen' en je te laten inspireren door en te spiegelen aan de anderen. Een opening naar een andere benadering van omgaan en spelen met muziek.
Paul Dinneweth studeerde aan het Lemmensinstituut en in Nederland en doceert momenteel oa improvisatie in het hoger onderwijs. Een postgraduaat aan de Guildhall School inspireerde hem om ook binnen klassieke muziek te zoeken naar creatieve werkvormen in het omgaan met de diverse muzikale parameters en de interactie tussen zangers/instrumenten.
Spiegels van de ziel.
Leren van binnenuit: kernreflectie.
Tiemen Zijlstra, Nederland.
Ogen worden wel de spiegel van de ziel genoemd. In ogen kun je zien wat er in je leeft, beweegt. Als we geïnspireerd en betrokken bezig zijn, dan zie je shining eyes. Er ontstaat flow. Mensen die in flow zijn, zetten hun kernkwaliteiten (van denken, voelen, willen) in, ze hebben een actieve lichaamshouding en sterke betrokkenheid. Leren gaat gemakkelijker en beter.
Kernreflectie richt op aanboren van kernkwaliteiten, inspiratie en idealen van de leraar en de leerling. Er is ook oog voor allerlei belemmeringen, die het ontstaan van flow tegenhouden.
We gaan in de workshop oefenen met contact maken met onze kernkwaliteiten/idealen en hoe we die kunnen inzetten in het (muziek)onderwijs.
Als we zo in de spiegel kijken en echt intern contact maken met onze kernkwaliteiten, geeft dat kracht en energie.
Als we ook onze leerlingen die spiegel voorhouden, komt er meer flow in onze lessen.
Tiemen Zijlstra is trainer kernreflectie
bij het Instituut voor Multi-level Learning (IML) in Amsterdam. Daarnaast werkt hij op de Geref. Hogeschool in Zwolle, als docent, begeleider/coach op
de lerarenopleiding en als onderwijsadviseur voor de Educatieve Academie. Hij schreef een boek over competenties van leraren, Competenties in beeld.
Hij verbindt het met verdiept leren, via kernreflectie.
www.kernreflectie.nl
Spiegeltje spiegeltje van mijn klank ...
Koen Mertens
In deze workshop kijken we in de spiegel en zien we een vertrouwd gezicht. Soms is in de spiegel kijken echter niet zo evident. Bij het parkeren, bijvoorbeeld. Als we luisteren naar geluiden en we nemen die op, dan horen we verschillen met de werkelijkheid. Voor een opname van onze stem schrikken we meestal terug. Dat is niet zo vertrouwd. Een spiegel die je kan horen.
Met handige opnametoestellen maken we tijdens deze workshop opnamen van de omgeving maar ook van onszelf. Deze geluiden brengen we samen op de computer. We stellen onze eigen geluidenspiegel samen.
Aan het einde van deze workshop kan je
- geluiden opnemen met een opnametoestel (flashrecorder)
- deze geluiden in de computer bewerken en monteren
- een mini-klankverhaal maken
- klankeigenschappen herkennen en benoemen
Koen Mertens studeerde aan het Lemmensinstituut. Hij is als lector muzische vorming en muzikale opvoeding verbonden aan de KHM en is daarnaast leerkracht muzische vorming in de Vrije Sint-Clemensschool te Hoeilaart. In 2009 stond hij mee aan de wieg van het Postgraduaat Muzikale vorming van jonge kinderen in Klankendaal (Mechelen).
www.meesterkoen.be
Teaching Music through Music
Thade Buchborn, Oostenrijk
Sinds 2007 organiseert het Institut für Musikpädagogik het pilootproject General Music Lessons with Wind Instruments. Dit gebeurt in samenwerking met een nabijgelegen basisschool in Wenen. De leerlingen van twee klassen uit de derde graad volgen een lessenreeks die het midden houdt tussen de reguliere muziekopvoeding en instrumentlessen. Op deze manier ontstaat er een gunstige synergie tussen twee (traditionele) gescheiden werelden: die van school en muziekschool.
De combinatie van instrumentlessen in zowel kleine groepen als grote orkesten biedt de juiste voorwaarden voor de ontwikkeling van muzikale vaardigheden. Bovendien worden hierdoor nieuwe benaderingen van muziekopvoeding geïntroduceerd. Het project versterkt de sociale contacten en het groepsgevoel. Uitgangspunten zijn de samenhang tussen theorie en praktijk en de keuze voor een breed repertoire van uiteenlopende muziekstijlen.
Deze presentatie neemt een kijkje in de wekelijks muziekles in Wenen en wordt rijk geïllustreerd met videofragmenten. Daarnaast kom je meer te weten over de pedagogische grondslagen van dit project.
Thade Buchborn studeerde muziekpedagogie en Germaanse talen in Bielefeld en Detmold (Duitsland) en verleende zijn medewerking aan verschillende muziekeducatieve projecten. Op dit moment werkt hij als onderzoeker en docent aan de Universität für Musik und Darstellende Kunst in Wenen.
www.musiceducation.at